Brudny boks (dirty boxing) to styl walki polegający na zadawaniu ciosów w bardzo bliskim kontakcie, zazwyczaj podczas trzymania lub unieruchamiania przeciwnika jedną ręką w klinczu. Choć w klasycznym boksie wiele z tych technik balansuje na granicy przepisów, w MMA brudny boks jest pełnoprawnym i niezwykle skutecznym elementem strategii. Skupia się on na krótkich hakach, uderzeniach barkiem oraz kontrolowaniu głowy rywala, co pozwala na rozbijanie jego gardy i zadawanie obrażeń w sytuacjach, w których sędzia jeszcze nie przerwał zwarcia.
Michał Borowski
Oglądając walki, na pewno nie raz widziałeś sytuację, w której zawodnicy „kleją się” do siebie, a sędzia musi ich rozdzielać. Dla laika wygląda to jak chwila odpoczynku w objęciach przeciwnika. Jednak dla kogoś, kto zna się na rzeczy, ten moment to jedna z najtrudniejszych i najbardziej brutalnych faz walki. To właśnie tam króluje brudny boks. To sztuka walki w takim ścisku, gdzie brakuje miejsca na pełny zamach, a każde uderzenie ma za zadanie nie tylko zaboleć, ale przede wszystkim odebrać rywalowi chęć do dalszego oporu.
Na czym polega brudny boks w praktyce?
Brudny boks to nic innego jak wykorzystywanie każdej luki w przepisach i każdego centymetra bliskości, by zadać obrażenia. W klasycznym boksie zawodnicy mają zakaz chwytania, ale w ferworze walki klincz jest nieunikniony. Zanim sędzia zdąży krzyknąć „break”, mistrzowie tego stylu potrafią wyprowadzić kilka krótkich, bolesnych ciosów, które potrafią zmienić losy rundy.
W MMA sprawa jest jeszcze prostsza, bo tam chwytanie jest częścią gry. Brudny boks staje się wtedy potężnym narzędziem. Polega on na unieruchomieniu jednej ręki przeciwnika lub jego głowy i zasypywaniu go gradem krótkich ciosów drugą ręką. Nie ma tu miejsca na estetykę, liczy się skuteczność i brutalna siła w bliskim kontakcie.
Techniki, które definiują ten styl
Choć nazwa sugeruje coś nieczystego, brudny boks wymaga ogromnej sprawności technicznej i siły fizycznej. To nie jest bezmyślna szarpanina, ale zestaw konkretnych zagrań.
Kontrola karku i głowy
To podstawa. Jeśli uda Ci się złapać rywala za kark i ściągnąć jego głowę w dół, trzymasz go w potrzasku. Wtedy każdy Twój podbródkowy czy krótki hak ma ułatwione zadanie, bo przeciwnik ma ograniczoną widoczność i nie może swobodnie odchylić głowy przed ciosem.
Praca barkiem i głową
Brudny boks to walka całym ciałem. Zawodnicy często używają barku, by uderzyć w brodę przeciwnika podczas klinczu lub by odepchnąć jego głowę, robiąc sobie miejsce na cios. Czasami wystarczy samo „oparcie się” czołem o skroń rywala, by wywołać dyskomfort i zmusić go do błędu.
Krótkie uderzenia w klinczu
Kiedy jesteś tak blisko, że nie możesz wyprostować ręki, bijesz krótkie haki na żebra lub na wątrobę. Te ciosy nie wyglądają efektownie, ale kumulują się z każdą minutą walki, odbierając przeciwnikowi tlen i mobilność.
Granica między sprytem a faulem
W boksie klasycznym brudny boks to stąpanie po cienkim ludzie. Sędziowie nie lubią przetrzymywania i bicia, więc zawodnicy muszą być niezwykle szybcy i sprytni. Uderzenie „na odejściu”, gdy sędzia właśnie wydaje komendę rozdzielenia, to klasyk brudnego boksu, który często kończy się nokautem, ale budzi ogromne kontrowersje.
W MMA brudny boks jest znacznie bardziej eksponowany. Pionierzy tacy jak Randy Couture pokazali całemu światu, że można zdominować rywala przy siatce, po prostu go trzymając i systematycznie rozbijając krótkimi ciosami. Tam, gdzie w boksie sędzia by przerwał, w MMA walka dopiero się rozkręca.
Mistrzowie walki w zwarciu
Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda brudny boks w wykonaniu geniuszy, musisz przeanalizować walki Roberto Durána. On nie tylko bił, on wręcz „męczył” swoich przeciwników w klinczu, używając każdej części ciała do wypracowania przewagi. W nowszych czasach mistrzem takich zagrywek był Andre Ward, który potrafił neutralizować największych osiłków, wchodząc z nimi w zwarcie i tam ich dominując.
W świecie MMA symbolem tego stylu pozostaje wspomniany Randy Couture. Jego styl „clinch and dirty boxing” stał się wzorem dla wielu zawodników wagi ciężkiej i półciężkiej. Pokazał on, że siła fizyczna w połączeniu z odpowiednimi chwytami potrafi całkowicie wyłączyć z gry nawet najlepszego stójkowicza.
Jak bronić się przed brudnym boksem?
Najlepszą obroną jest po prostu niedopuszczanie do klinczu, ale w małym ringu czy klatce to prawie niemożliwe. Dlatego kluczowa jest praca nóg i umiejętność szybkiego zrywania uchwytu. Jeśli przeciwnik Cię złapie, musisz natychmiast walczyć o podchwyty (underhooks), żeby to on był unieruchomiony, a nie Ty.
Drugim sposobem jest bycie „bardziej brudnym”. Brzmi to przewrotnie, ale jeśli rywal widzi, że Ty również potrafisz odpowiedzieć krótkim ciosem w klinczu lub potrafisz umiejętnie pracować biodrami, by stracił równowagę, dwa razy zastanowi się, zanim znowu do Ciebie podejdzie. Brudny boks to gra psychologiczna – wygrywa ten, kto czuje się w tym chaosie bardziej komfortowo i potrafi zachować zimną krew, gdy pot i krew mieszają się w bliskim kontakcie.
